|
De armenzorg, bestuur van bejaardenhofjes, weeshuizen, scholen en rechtspraak, om maar enkele onderdelen van het sociaal gebeuren te noemen, werden grotendeels geleid door mensen die volgens Bijbelse uitgangspunten trachtten te leven. Op straat werden voorbijgangers herinnerd aan de Bijbel door de vele huizen/gebouwen met Bijbelse namen en afbeeldingen op gevelstenen en uithangborden. Zie bijvoorbeeld het boekje ' Ik zie, ik zie de Bijbel als ik door de Amsterdamse straten loop.' Een aantal gemeentewapens hadden een bijbelse achtergrond. Bijbelse spreuken stonden op koetsen, karossen, wagens, arresleden of afbeeldingen uit de Bijbel. Schepen hadden soms bijbelse namen.
Ontelbare bijbelse voorstellingen, spreuken waren te zien op bijvoorbeeld Delftse tegels in de openhaard, klompen, klaptafels, wandrekjes, tabakspotten, wandborden, tableaux en kaststellen werden er mee beschilderd. Zie hieronder een Bijbelse tegel en een kast in de vorm van een Bijbel.
Bijbeltegels in de open haard werden vaak gebruikt door ouders en grootouders om de bijbelse geschiedenissen die op de tekeningen waren afgebeeld te vertellen aan de kinderen en kleinkinderen. Deze tegels waren zeer geliefd en zijn in de 17e, 18e en 19e eeuw in grote getalen gemaakt. In het zeer omvangrijke boekwerk van de heer J. Pruis 'Bijbeltegels' kunt u er alles over lezen en zien.
Een aantal bijbelse gebeurtenissen waren (en in mindere mate nu nog) te zien op wand- en zolderbeschilderingen in kerken en andere voorname gebouwen. Zie hieronder afbeeldingen van twee van de drieentwintig bijbelse taferelen van de Grote Kerk te Naarden, vervaardigd omtrent 1518 door een anonieme schilder. Hij vervaardigde steeds een afbeelding uit het Oude Testament en een door hem daarmee als het ware verbonden gebeurtenis uit het Nieuwe Testament, zogenaamde typologieen.
Links vindt u Abrahams offer waarbij zijn zoon Izak het hout draagt voor het brandoffer waarvan het aanvankelijk lijkt alsof hij zelf geofferd zal worden. Rechts ziet Christus die Zijn kruis draagt naar de heuvel Golgotha waarop Hij in werkelijkheid de kruisdood zal sterven.
In tal van openbare gebouwen, bestaande uit voormalige gildehuizen, raadhuizen, weeshuizen en polderbestuurshuizen en hofjes, zijn gebrandschilderde ramen met bijbelse voorstellingen te zien. Hieronder links: de vlucht naar Egypte van Maria en Jozef met het Kind Jezus.
Rechts: Christus afgebeeld als triomfator.
Hieronder links: een vriendschapsglas met David en Jonathan; radgravure op geblazen glas. Rechts: De doop van de kamerling, Rembrandt van Rijn. Ook andere kunstenaars schilderden bijbelse geschiedenissen. Net als de schilderijen van Rembrandt hingen deze bij de mensen thuis, maar die van Rembrandt alleen bij de rijke mensen.
Linksonder: de voorstellingen betreffen Abraham en de drie engelen (n het midden).
Rechtsonder: een beeldenkast met op de panelen bijbelse geschiedenissen uitgebeeld.
Linksonder: Zoutvat met de geschiedenis van Lot: Lot vlucht uit het brandende Sodom.
Vier bijbelse taferelen die de geschiedenis van Lot behandelen zijn afgebeeld naast de mythologische figuren Zeus, Pallas Athene, Diana en Apollo. Te zien zijn de taferelen: Lot biedt gastvrijheid aan de twee engelen, de mannen van Sodom worden met blindheid geslagen, Lot en zijn dochters vluchten uit SOdom met links op de achtergrond de vrouw van Lot, en de dochters van Lot verleiden hun vader.
Rechtsonder: Delftse schotel met de vertroosting van Hagar in de woestijn uit 1650.
Linksonder: Tapisserie met de bruiloft te Kana uit de 1e helft 17e eeuw. Afbeeldingen van de bruilloft te Kana komen veel voor in de huiselijke sfeer. Deze voorstelling gaat terug op een 16de-eeuws ontwerp van Barent van Orley.
Rechtsonder: Prikslede (gedateerd 1759) met een voorstelling uit de MakkabeeenL de verdrijving van Heliodorus, de tempelrover. Op de linkerzijkant een voorstelling van Christus in een zonnewagen, getrokken door een engel, een leeuw, een os en een adelaar (symbolen van de vier evangelisten) en op de rechterzijkant het oordeel van Salomo.
Rechtsonder: Hindelooper wieg met op het hoofdeindeL Rebekka geeft de knecht van Abraham te drinken en op de rechterzijkant de koningin van Scheba bezoekt koning Salomo. Gedateerd 1752.
Linksonder: Achterkrat van een boerenwatgen met het offer van Abraham, 18e eeuw. De voorstelling is gebaseerd op een prent van G. Hoet. Het onderschrift luidt: 'Hoe Abram doort Geloof Gods gunst, een dierbre Schat van 's Heemels Zegen, zijn Zoon zijn Isaac heeft gegeven, vertoont u hier de schilderkunst'.
Voor openingstijden: klik het hoofdstuk 'Openingsinfo' aan.
|